W skrócie
- Częste infekcje w pierwszych latach żłobka i przedszkola są w dużej mierze normalne. Układ odporności dziecka dopiero się uczy.
- Leczeniem zawsze zajmuje się lekarz. Ty możesz zadbać o to, co dzieje się między infekcjami: sen, śniadanie, warzywa, kiszonki, mniej cukru i więcej czasu na powietrzu.
- Po antybiotyku warto szczególnie zadbać o jelita, zwykłym jedzeniem, a nie słodyczami „na wzmocnienie”.
- Witaminę D i inne suplementy omów z lekarzem.
- Jeśli już nie wiesz, co robić, umów się na bezpłatną rozmowę wstępną albo zobacz mój program Wzmocnij Odporność Dziecka.
„Poszła w poniedziałek, a w piątek już ma infekcję.” „Cały czas katar, cały czas kaszel.” „Więcej go nie było w przedszkolu niż był.”
Takie zdania słyszę od mam na rozmowach prawie codziennie, a w listopadzie jeszcze częściej. Dziecko wraca do przedszkola na dwa dni i znowu ląduje na dwa tygodnie w domu. Ty bierzesz kolejne L4, nie śpisz po nocach i w pewnym momencie myślisz: już nie wiem, co robić.
Jeśli Twoje dziecko ciągle choruje i od września prawie nie bywa zdrowe, ten wpis jest dla Ciebie. Napiszę, co jest jeszcze normalne, co realnie możesz zrobić w domu i kiedy trzeba iść do lekarza.
Cały czas katar i więcej dni w domu niż w przedszkolu? Znam to
Moja córka Hania chorowała w żłobku bez przerwy. Każdy katar kończył się zapaleniem oskrzeli, a zanim skończyła dwa lata, dostała naprawdę wiele antybiotyków. Pracowałam wtedy w banku. Nie spałam po nocach, miałam zaległości w pracy i czułam się bezradna, bo lekarze wypisywali kolejne recepty, a nikt nie zapytał mnie, co Hania je.
Zaczęłam więc czytać i uczyć się sama. Krok po kroku zmieniałam to, co jemy w domu. To był jeden z powodów, dla których w 2014 roku odeszłam z banku i zajęłam się dietetyką dziecięcą. Od 2016 roku prowadzę rodziny, które przechodzą dokładnie to samo, w gabinecie w Pabianicach i online.
Nie mam czarodziejskiej różdżki i nie obiecam Ci, że dziecko przestanie chorować. Wiem za to, że codzienne nawyki mają znaczenie i że zmiany da się wprowadzić w zwykłym, zabieganym tygodniu.
Czy to normalne, że dziecko ciągle choruje w przedszkolu?
W dużej mierze tak. Małe dziecko w żłobku czy przedszkolu spotyka nagle dziesiątki nowych wirusów i jego układ odporności dopiero się ich uczy. Pediatrzy często mówią, że u maluchów w placówce nawet kilka przeziębień w sezonie, zwłaszcza w pierwszym roku, mieści się w normie. Pisałam o tym więcej we wpisie Czy dziecko musi się wychorować?
Drobne katary są więc częścią dorastania. Ale jeśli dziecko prawie nie bywa zdrowe, każda infekcja schodzi na oskrzela albo uszy, a antybiotyk pojawia się co kilka tygodni, to sygnał, żeby przyjrzeć się sprawie dokładniej.
Co możesz zrobić w domu od tego tygodnia?
Odporność buduje się między infekcjami, a nie w trakcie. Nie musisz zmieniać wszystkiego naraz. Wybierz jeden lub dwa punkty i zacznij od nich.
1. Sen jest ważniejszy, niż myślisz
Niewyspane dziecko łatwiej łapie infekcje. Przedszkolak potrzebuje zwykle około 10 do 13 godzin snu na dobę, a dziecko w wieku szkolnym około 9 do 12. Stała pora kładzenia się, wyciszenie wieczorem i bajka zamiast ekranu przed snem to proste rzeczy, które naprawdę pomagają.
2. Śniadanie przed wyjściem z domu
Dziecko, które wychodzi na czczo albo z drożdżówką w ręku, ma mniej energii na cały dzień. W sezonie infekcji dobrze sprawdzają się ciepłe śniadania: owsianka z owocami, jajecznica z warzywami, kasza jaglana. Pomysły znajdziesz we wpisie Śniadanie przed szkołą i przedszkolem.
3. Warzywa i błonnik każdego dnia
Błonnik z warzyw, owoców, kasz, pełnego ziarna i strączków to jedzenie dla dobrych bakterii w jelitach, a jelita są bardzo ważną częścią odporności. Zacznij od jednej porcji warzyw więcej dziennie: marchewka do kanapki, papryka do zupy, ogórek na talerzu przy kolacji. Jeśli dziecko nie chce warzyw, pomoże Ci mój darmowy Warzywny Starter.
4. Coś kiszonego na talerzu
Kiszona kapusta, ogórki kiszone, naturalny jogurt czy kefir dostarczają pożytecznych bakterii. Wystarczy mała ilość, ale regularnie. Na początek może to być jeden plasterek ogórka kiszonego do obiadu.
5. Mniej cukru i mniej jedzenia z paczki
Słodkie jogurty, soczki, płatki czekoladowe, chrupki i gotowe przekąski wypierają z diety to, czego dziecko potrzebuje. Nie wyrzucaj wszystkiego z szafki. Zamień jedną stałą słodką rzecz w ciągu dnia na owoc, kanapkę z pastą warzywną albo naturalny jogurt z owocami. Sama zaczynałam od czekoladowych płatków i makaronu z sosem ze słoika, więc wiem, że to proces.
6. Witamina D, ale zawsze z lekarzem
Jesienią i zimą w Polsce mamy za mało słońca, żeby skóra wytworzyła wystarczająco witaminy D. O tym, czy i jaką dawkę podawać dziecku, porozmawiaj z pediatrą. Nie dokładaj na własną rękę kolejnych suplementów „na odporność”.
7. Codziennie na powietrze
Ruch i czas na dworze, także w listopadzie, wspierają odporność i sen. Wystarczy spacer po przedszkolu, plac zabaw czy wyjście z psem. Ciepła kurtka, a nie zostawanie w domu.
Dziecko po antybiotyku: co podać do jedzenia?
Jeśli lekarz przepisał antybiotyk, podaj go do końca, tak jak zalecił. Antybiotyk ratuje zdrowie, gdy jest potrzebny, ale przy okazji zmniejsza ilość dobrych bakterii w jelitach. Dlatego po kuracji warto wrócić do prostych, regularnych posiłków: warzyw, owoców, kasz, kiszonek i naturalnych produktów mlecznych, jeśli dziecko je toleruje. Probiotyk omów z lekarzem.
Unikaj dokładania słodyczy „na wzmocnienie”, bo to raczej osłabia, niż wzmacnia. Jeśli Twoje dziecko bierze antybiotyk prawie co miesiąc, przeczytaj też wpis Dziecko co miesiąc bierze antybiotyk. Do kogo się zgłosić i od czego zacząć? oraz jak wzmocnić organizm dziecka po antybiotyku.
Suplementy już były, a katar dalej wraca?
Witamina D, C, omega, probiotyk. Wiele mam, z którymi rozmawiam, suplementuje cały rok, a dziecko i tak co miesiąc ma katar. To nie Twoja wina. Suplement może uzupełnić dietę, ale nie zastąpi tego, co dziecko je codziennie, ile śpi i jak dużo się rusza.
Często najwięcej zmienia nie kolejna buteleczka z apteki, tylko spokojne uporządkowanie talerza całej rodziny. Tak, żeby nie gotować dwóch obiadów i nie walczyć przy stole.
Kiedy iść do lekarza?
Ten wpis nie zastępuje wizyty u pediatry. Zgłoś się do lekarza, gdy:
- gorączka trwa dłużej niż 3 dni albo jest bardzo wysoka i nie spada po lekach,
- dziecko ma trudności z oddychaniem, oddycha szybko, świszcząco lub widać wciąganie skóry między żebrami,
- jest bardzo osłabione, senne, trudno je dobudzić albo mało pije i rzadko siusia,
- boli je ucho, pojawia się wysypka, która nie blednie po uciśnięciu, albo objawy wracają mocniej po chwilowej poprawie,
- niemowlę ma gorączkę (u dziecka poniżej 3 miesięcy zawsze od razu).
W nagłej sytuacji dzwoń pod numer 112. Jeśli infekcje są bardzo częste, ciężkie albo dziecko słabo przybiera na wadze, poproś pediatrę o dalszą diagnostykę.
Nie musisz zostać z tym sama
Jeśli czytasz ten wpis o północy, z dzieckiem, które znowu kaszle obok, wiem, jak to jest. Możesz zacząć od jednego z kroków powyżej. A jeśli chcesz, żebym spojrzała na Waszą sytuację, mam dla Ciebie dwie możliwości.
Program Wzmocnij Odporność Dziecka

Bezpłatna rozmowa wstępna (30 minut, online). Opowiesz mi o dziecku, a ja powiem Ci, od czego warto zacząć u Was w domu. Bez zobowiązań. Umów bezpłatną rozmowę.
Program Wzmocnij Odporność Dziecka. To 3 miesiące wsparcia online dla rodziców dzieci od 1 do 10 lat: plan krok po kroku, jadłospisy, przepisy i listy zakupów, 6 spotkań na żywo w małej grupie (maksymalnie 10 osób) i moje wsparcie w zamkniętej grupie na Telegramie. Pierwsze materiały dostajesz od razu po zakupie. Zobacz program Wzmocnij Odporność Dziecka.
Najczęstsze pytania
Ile infekcji w roku to normalne u przedszkolaka?
Nie ma jednej liczby dla każdego dziecka. W pierwszych latach żłobka i przedszkola infekcje zdarzają się często i w dużej mierze jest to normalne. Jeśli są bardzo częste, ciężkie albo każda kończy się antybiotykiem, omów to z pediatrą.
Czy dziecko musi się wychorować?
Odporność dziecka uczy się przez kontakt z wirusami, więc drobne infekcje są naturalne. Ale „wychorowanie się” nie oznacza, że każdy katar ma kończyć się zapaleniem oskrzeli i antybiotykiem. Między infekcjami możesz wspierać organizm snem, jedzeniem i ruchem.
Co jeść, żeby dziecko rzadziej chorowało?
Na co dzień warto stawiać na warzywa, owoce, kasze, pełne ziarno, strączki i kiszonki oraz ograniczyć słodycze i jedzenie z paczki. Nie ma jednego produktu, który chroni przed infekcjami. Liczy się to, co dziecko je regularnie.
Czy można puścić dziecko z katarem do przedszkola?
To zależy od samopoczucia dziecka i zasad placówki. Jeśli ma gorączkę, jest osłabione albo mocno kaszle, powinno zostać w domu. W razie wątpliwości zapytaj pediatrę.
O autorce: Maria Pabich

Maria Pabich, dietetyk dziecięcy z Pabianic, pracuje też online. Od 2016 roku pomaga rodzicom niejadków, często chorujących dzieci i dzieci, którym potrzebne jest wsparcie w zdrowej masie ciała. Ukończyła kanadyjski kurs Precision Nutrition. Gabinet: Pabianice, ul. 20 Stycznia 53/30. Pracuje z rodzinami z całej Polski i z zagranicy.
Średnia ocen w Google: 5,0. Zobacz opinie w Google oraz stronę O mnie.

